Cinsel ilişkide ağrının görülmesinin en büyük nedenlerinden biri kadının yeterince hazır olmadığı bir zamanda ilişkide bulunulmasıdır ve bu durumda ağrı oldukça rahatsızlık verici boyutlara ulaşabilir. Bunun yanında yeni başlayan bir ağrı veya ilk cinsel deneyimin üzerinden uzun bir süre geçmiş olmasına rağmen ilişki esnasında ağrı duyulması tıbbi değerlendirme gerektiren bir durumdur. Konuyla ilgili olarak görüştüğümüz Dr. Kağan Kocatepe, cinsel ilişkide ağrıyla ilgili olarak merak edilenleri anlattı.

Tıpta ilk cinsel deneyimden beri var olan ağrı “birincil disparoni”, sonradan ortaya çıkmış ağrı “ikincil disparoni” olarak adlandırılır. Bu ayrım muhtemel nedenlerin ortaya konması açısından önemlidir. “Yüzeysel disparoni” vajina girişinde, “derin disparoni” ise penisin girmesiyle birlikte vajinanın derinlerinde ortaya çıkan ağrıdır ve bu ayrım tanının konması açısından son derece önemlidir. “Derin disparoni” durumunda ağrı alt karın bölgesinde yaygın olarak hissedilir. Kadınların yaklaşık yüzde 15’i hayatlarının bir döneminde böyle bir ağrıyla karşı karşıya kalırlar. Ancak yüzde 1-2’sinde ise ağrı tedavi gerektirecek kadar şiddetlidir. Bazı kadınlar bu ağrıyı daha çok genital bölgede basınç, yırtılma veya yanma hissi olarak tarif ederler.

Kızlık zarıyla ilgili sorunlar: Kızlık zarının yapısal olarak sert olması bu durumun en tipik örneğidir.

Menopoza bağlı dokularda gerileme ve kuruluk: Menopoz döneminde genital dokular esnekliklerini yitirdiklerinden ve vajinada kuruluk olduğundan cinsel ilişki tahriş ve ağrıya neden olabilir.

Yeterince hazır olunmadan ilişkide bulunma ve buna bağlı tahriş.

Doğum sorunları: Özellikle zor doğumlardan sonra vajina girişine ve vajina içine fazla sayıda dikiş atılması gerektiğinde veya iyileşmesi esnasında enfeksiyon meydana geldiğinde dikiş yerleri sıklıkla iz bırakarak iyileşir ve bu izler ilişkide ağrı duyulmasına neden olur.

Enfeksiyonlar: Aktif Herpes Simpleks enfeksiyonları (genital uçuk) hem cinsel ilişkide hem de diğer zamanlarda ağrı nedeni olabilir.

Enfeksiyonlar: İleri derecede bir vajina enfeksiyonu (vajinit) ilişki esnasında ağrı duyulmasına neden olabilir.

Kitle ve tümörler: Vajinada kitle çok nadir görülür. Büyük kitleler ağrı ve beraberinde kanamaya neden olabilirler.

Yeterince hazır olunmadan ilişkide bulunma ve buna bağlı tahriş.

Rektosel (vajina arka duvarı sarkması), rahim sarkması ve sistosel (vajina ön duvarı sarkması): Gerilmeye bağlı ağrı nedeni olabilirler.

Yabancı cisimlere karşı gelişen alerjik cevap: Prezervatiflerin yapısında bulunan lateks maddesi bazı kadınlarda ciddi alerjik reaksiyonlara neden olabilmektedir. Bu tür durumlarda vajina girişi ve vajina dokusu ödemli ve dokunulmaya hassas olduğundan ilişki esnasında ağrı duyulmasına neden olabilir.

Doğumsal vajina kusurları: Vajinanın doğuştan dar olması veya ileri derecede kısa olması ilişki esnasında ağrı duyulmasına neden teşkil edebilmektedir.

Pelvik iltihabi durumlar: Pelvik enfeksiyonlar hem akut dönemde hem de iyileştikten sonraki dönemde ilişkide ağrı nedeni olabilirler.

Endometriyozis: Endometriyozis genital bölgedeki organlarda yapışıklıklara neden olan bir durumdur. Bu yapışıklıklar ilişki esnasında gerilmeye ve ağrıya neden olabilirler.

Rahimin habis veya selim tümörleri.

Pelvis içindeki organlarda geçirilmiş enfeksiyonlara, ameliyatlara veya endometriyozise bağlı gelişen yapışıklıklar.

Geçirilmiş pelvis kırıkları.

Sindirim sistemi ve idrar yolu hastalıkları: Nadiren ağrı nedeni olurlar.

İltihabi bağırsak hastalıkları.

Kabızlık.

Hemoroid (basur), fistül ve fissür gibi anüs ve rektum bölgesi hastalıkları: Dışkılama esnasında ve sonrasında ağrıya neden olabilecekleri gibi yakın komşuluk nedeniyle disparoni nedeni de olabilirler.

Uretra veya idrar torbasına ait sorunlar.

İlk ilişkinin ağrılı olmuş olması kadının cinsel ilişkiden korkmasına ve ilişki esnasında ağrı hissetmesine neden olabilmektedir.

Vajinusmus: Tüm kadınların yaklaşık yüzde 1’inde ortaya çıkan bir durumdur ve vajinanın dış 1/3’lük kısmında yer alan kaslarda, penis, parmak, vajinal tampon ya da muayene spekulumu yerleştirme girişimi olduğunda ortaya çıkan istemsiz kasılmalardır. Bu kasılmalar gerçek bir girişim yanında yalnızca girişimin hayal edilmesiyle bile ortaya çıkabilir. Bazı durumlarda vajinusmus o kadar ağır olur ki, gerçek bir cinsel ilişki mümkün bile olmaz. Hatta muayene esnasında da kasılmalar ortaya çıktığında böyle bir durumda normal vajinal doğum bile mümkün olmayabilir. Vajinusmusu olan kadınların büyük kısmında cinsel istek ve uyarılma tamamen normaldir ve orgazm da olabilirler. Bazı kadınlarda vajinusmus baştan beri vardır, bazılarında ise sağlıklı bir cinsel yaşamı takiben sonradan ortaya çıkar. İkincil vajinusmus adı verilen bu durum genellikle ilişki esnasında ağrıya bağlı olarak gelişir.